การเตรียมตัว เพื่อการเป็นครูดี

 

การเตรียมตัว เพื่อการเป็นครูดี

นางสาวเจนจิรา  พลราชม 

       ทำไม ? จึงมีครูถอดใจในช่วงปีแรกของชีวิตการเป็นครู นั่นเป็นเพราะภารกิจของครูเป็นเรื่องของการสื่อสารความคิดที่ซับซ้อนกับผู้อื่น และการศึกษา ความตั้งใจความฉลาด ความกระตือรือร้นจะไม่ช่วยให้มีทักษะนี้โดยอัตโนมัติ ทุกอย่างต้องการการฝึกฝน            

       ตอนเรียนครู อาจารย์อยู่ข้างเราคอยช่วยลุ้นให้เราประสบความสำเร็จในการเรียนแต่ตอนทำหน้าที่ครู นักเรียนไม่แคร์ไม่สนใจด้วยซ้ำไปว่าเราจะประสบความสำเร็จหรือไม่ บางคนถึงกับแกล้งให้ครูล้มเหลวด้วยซ้ำ ตอนเป็นนักศึกษาเพื่อนชมความฉลาดของเรา ชมว่าเราสอนเก่งทำใบงานดี แต่ตอนเป็นครูนักเรียนอาจไม่สนใจเรียนเลย การสอนที่ได้ผลเป็นเรื่องของจิตวิทยามากกว่าการเรียนการสอน ดังคำบอกจากศิษย์คนหนึ่งที่เคยกล่าวว่า “ครูสามารถกำหนดให้นักเรียนนั่งถือหนังสือห่วยๆ ได้ทั้งวัน แต่จะไม่มีวันบังคับให้นักเรียนอ่านหนังสือนั้นได้” คือการเรียนนั้นบังคับไม่ได้ เป็นความสมัครใจ ยินดีทำของนักเรียนเอง ครูต้องมีวิธีการใช้จิตวิทยาให้เกิดความอยากเรียน ไม่ใช่บังคับให้เรียนฉะนั้นครูต้องเตรียมตัวล่วงหน้า 2-3 สัปดาห์ ก่อนเปิดภาคเรียนต้องมีการเตรียมห้องเรียน

        ครูจึงต้องหาวิธีสร้างความเชื่อมั่นในตัวนักเรียนต่อความสำเร็จในการเรียนต้องมีวิธีลบล้างความท้อแท้สิ้นหวังต่อการเรียนในตัวนักเรียน สร้างแรงบันดาลใจความมุ่งมั่นในการเรียนและชีวิตในอนาคต นี่คือสุดยอดหน้าที่ของครู

       บุคลิกส่วนหนึ่งเกิดจากการแต่งกาย ครูต้องแต่งกายดีเรียบร้อย แต่งตัวพอดีไม่มากไม่น้อยเกินไป และแต่งให้ถูกกาลเทศะเพื่อสร้างบรรยากาศในห้องเรียน เช่น แต่งชุดพละในวันกีฬานักเรียน ครูต้องสร้างความเชื่อมั่นในความรู้สึกของศิษย์ว่าเป็นครูคนนี้เป็นครูเพื่อศิษย์ ซึ่งไม่ใช่สร้างด้วยวาจา แต่สร้างด้วยการกระทำ แล้วนักเรียนจะไว้ใจและร่วมมือในการทำกิจกรรมในชั้นเรียน เรื่องสำคัญยิ่งตั้งแต่วันแรก และตลอดไป คือทำให้วินัยมีความหมายเชิงบวก เป็นวินัยเพื่อนักเรียน ไม่ใช่วินัยเพื่อครู ให้นักเรียนร่วมกันกำหนดว่าเพื่อให้การเรียนรู้ของชั้นเรียนดำเนินไปได้อย่างดี  ควรมีข้อกำหนดหรือข้อห้ามอะไรบ้าง เป็นข้อตกลงร่วมกัน ไม่ใช่ข้อกำหนดของครู แต่ครูก็ต้องกำหนดกติกาของครูด้วยซึ่งต้องพิจารณาตามช่วงชั้นของนักเรียน นักเรียนเล็กกับนักเรียนวัยรุ่นต่างกันมาก ครูต้องปฏิบัติต่อนักเรียนอย่างเคารพรับฟังความคิดเห็นของนักเรียนตามพัฒนาการของนักเรียน ต้องมีข้อตกลงว่า เมื่อครูถามนักเรียนที่ต้องการตอบต้องยกมือก่อน ให้ครูชี้ตัวจึงจะตอบได้ ไม่ใช่ตะโกนตอบทันที หรือจะให้นักเรียนตะโกนตอบทันที พร้อมกันกี่คนก็ได้ ครูต้องแยกตัวนักเรียนออกจากพฤติกรรมของนักเรียนคนนั้น เมื่อนักเรียนแสดงพฤติกรรมที่ไม่ถูกต้องครูต้องแสดงว่าโกรธ หรือรังเกียจพฤติกรรมที่ไม่ถูกต้องนั้น เพื่อพัฒนาตนเองครูต้องทำให้ศิษย์เข้าใจว่าการทำผิดไม่ใช่เรื่องถาวรเป็นเรื่องที่แก้ไขปรับปรุงตนเองได้เพื่อตนเอง และครูจะช่วยเหลือ

       หลักการอีกอย่างหนึ่งของครูคือ ควบคุมชั้นเรียน ไม่ใช่ควบคุมนักเรียน และควบคุมชั้นเรียนให้มีระเบียบ มีบรรยากาศน่าเรียน เพื่อประโยชน์ของนักเรียนไม่ใช่เพื่อประโยชน์ของครู การจัดระเบียบหรือจัดการชั้นเรียนนี้มีรายละเอียดมากตั้งแต่ความสะอาดของห้องเรียน การจัดแถวโต๊ะของนักเรียนตำแหน่งโต๊ะทำงานและชั้นวางของของครู และตำแหน่งที่ครูยืนสอนอยู่หน้ากระดาน ต้องกำหนดไว้ล่วงหน้าเพื่อให้ครูอยู่ในฐานะที่จะจัดการชั้นเรียนได้อย่างมีประสิทธิผลสูงสุด หลักการสำคัญอีกอย่างหนึ่งที่ครูยึดถือคือ สอนนักเรียนมากกว่าสอนวิชา และในการสอนวิชานั้น ต้องตระหนักว่ามีเป้าหมายเพื่อคุณค่า หรือการใช้ดำรงชีวิตของ

        หัวใจของบรรยากาศ และกติกาในชั้นเรียนคือความเคารพซึ่งกันและกันระหว่างเพื่อนนักเรียนด้วยกัน และระหว่างนักเรียนกับครู พฤติกรรมที่เป็นการละเมิด  ถือว่าเป็นความผิด